Sophia Maria Kienhuis in Haarlem

DANS ALS MANIER OM JE TOT MENSEN EN HET LEVENTE VERHOUDEN

Verrassend anders is alles deze keer. Geen spreker maar een performance kunstenaar. Niet zitten en luisteren op één locatie, maar wandelend door de binnenstad van Haarlem. Sophia Maria Kienhuisneemt ons mee naar verscholen historische plekken met een goed verhaal. Dat verhaal vertelt zij op haar eigen unieke manier, met veel humor, dans en zang. Het wordt de creatiefste rondleiding door Haarlem ooit die de aandacht trekt van diverse bewoners en voorbijgangers. Met als startpunt de verstopte binnentuin van de Refter bij het Stadhuis op de Grote Markt. En als eindpunt horecapaviljoen DeDAKKAS bovenop parkeergarage de Kamp.

“DIT WORDT EEN HYSTERISCHE HISTORISCHE STADSWANDELING”

Een vierkante binnentuin omgeven door de monumentale kloostergangen van de Refter. Sophia begint haar performance dansend op blote voeten op het gras. Een lieflijke dans op lieflijke muziek die al snel een verrassende wending krijgt. In de tijd dat de Grote Markt nog een grote zandvlakte was gebeurden hier voor het Stadhuis de gruwelijkste dingen. Sophia nodigt ons uit om haar naar het schavot te dragen waar veroordeelden onthoofd, opgehangen, gevierendeeld of geradbraakt werden. De graaf van Holland en zijn volk genoten extra als de beruchte beul van Haarlem daar zijn kunstjes deed. We lopen verder, via de mythische Laurens Janszoon Coster en protserige Vleeshal gaan we de Grote of St. Bavokerk in. Ook daar een uniek verhaal en een dans, nu als bruid, op een liefdeslied dat later een verlichtingslied bleek te zijn.

“OOK VROEGER BEZOCHTEN MANNEN HET BEGIJNHOF STIEKEM”

Weer buiten steken we het Klokhuisplein over naar de Appelaar voor een verstild dansduet met dansend kunstenaar Ralph Westerhof. Zo kan een ontmoeting van geliefden in de vroegere appelboomgaard op deze plek eruitgezien hebben. Na een korte stop bij het hofje van Bakenes, het oudste hofje van Nederland gesticht in 1395, door naar de oudste gracht van Haarlem. Daar ontstond de stad als nederzetting van vissers. Op de brug over de Bakenessergracht zingt Sophia een prachtig lied over een vrouw die hard gaat en op zoek is naar een man die stil staat. Haar ‘grand finale’ is in de hoerenbuurt rond het Begijnhof. Hier woonden de Begijnen, meisjes uit rijke families die zieken en armen hielpen. Heren bezochten deze buurt ook toen al stiekem, want de pastoor controleerde de huizen elke avond. Als Sophia in haar sexy grand-finale-pakje ‘She worked hard for the money’ zingt, gaat een voordeur open. Een oma met haar kleinkind genieten mee: “Ik woon hier al 68 jaar met veel plezier. Wat fantastisch dat zij zoiets kan en durft!” Sophia is inderdaad een multitalent met heel veel lef.

Sophia en Ralph lopen met ons mee naar horecapaviljoen DeDAKKAS voor de borrel en het diner. Beneden bij de parkeergarage wijst niets op horeca en dat maakt de verrassing extra groot als we bij het hoogste parkeerdek aankomen: een grote glazen kas met een enorm houten terras waar binnenkort ook nog een stadstuin wordt aangelegd. Met lekker eten, drinken en een fantastisch uitzicht over de Haarlemse binnenstad!

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Wernard Bruining in Boutiquehotel STAATS

VOORVECHTER VAN MEDIWIET ALS LEGAAL ZELFHULPMIDDEL

Historisch vanbuiten en uniek design vanbinnen: opleidingsrestaurant De Ripper en Boutiquehotel STAATS zijn twee bedrijven in één pand die samen een esthetische eenheid vormen. Interieurdesigner Michel Ruijgrok kreeg volledig de vrije hand bij de verbouwing. Samen met gastvrouw Claudia van den Berg is hij eigenaar van het hotel. Het opleidingsrestaurant zit waar eens de oude gymzaal was van de Tweede Haarlemse doopsgezinde school uit 1892. Iets van die ouderwetse schoolsfeer hangt nog in de lange hoge gangen. Spreker Wernard Bruining wilde onderwijzer worden begin jaren ’70, maar ontdekte het blowen en zei de kweekschool vaarwel. In 1973 opende hij als eerste een coffeeshop in Amsterdam en introduceerde 20 jaar later het woord ‘mediwiet’ in onze taal.

“WIETOLIE HEEFT NIETS MET DRUGS TE MAKEN”

Cannabis, wiet, hennep: het zijn dezelfde planten, maar gekweekt met verschillende eigenschappen. Wernard: “Mediwiet is wietolie of THC olie die van cannabisplanten gemaakt wordt die veel THC bevatten. Dat zijn de planten die ‘illegaal’ zijn en waarvan je de toppen in coffeeshops koopt om te roken. In wietolie zit de hars die op de stelen zit. Medicinale wietolie heeft niets met drugs te maken. Je wordt er niet high van als je het aantal druppels goed doseert. Het helpt tegen heel veel klachten, zoals pijn, angsten, spierspanning en slecht slapen. Als je altijd een tremor hebt of pijn en je bent daar vanaf met een paar druppels wietolie per dag, dan verhoogt dat de kwaliteit van hun leven enorm. Wat ik pas gevaarlijk vind, is blind varen op artsen die medicijnen blijven voorschrijven met bijwerkingen die soms erger zijn dan de kwaal. Zoals Ritalin dat veel drukke jongetjes al jong krijgen, omdat de leerkracht ze anders te lastig vindt in de klas. Ritalin is puur vergif, het belemmert de groei en jongens krijgen er borstjes van. De gezondheidszorg staat steeds verder van de mens af, onze medicijnindustrie is doorgeschoten. Het is tijd dat wij weer zelf bepalen wat goed voor ons is.”

“WEG MET DIE BEMOEIMANNETJES, MAAK HET GEWOON ZELF”

Wernard maakt wietolie zelf, verkoopt het en leert anderen hoe je wietolie maakt. “Zo gauw iets medicinaal werkt, gaan bemoeimannetjes het verbieden en mag alleen de arts het voorschrijven. Ik had op een bepaald moment 10.000 patiënten en die wilde ik niet in de kou laten staan. Toen ben ik begonnen met workshops om zoveel mogelijk mensen te leren om wietolie voor eigen gebruik te maken. Het is niet moeilijk, maar maak nooit de fout die ik in mijn experimenteerfase maakte. Ik stopte onverdunde, gestolde hennephars in mijn mond en werd knetterstoned. En ik was echt wel wat gewend. Waarom wietolie zo goed werkt? Hennephars bevat 80 plantaardige stofjes die lijken op de stofjes die ons lichaam zelf produceert: cannabinoïden. Het alternatief is CBD olie, gemaakt van de ‘legale’ industriële hennepplanten die je in Groningen veel ziet. Door de kweekwijze zit daar weinig THC in en juist bijzonder veel CBD, dat ook helende eigenschappen heeft. Hennep is een multifunctionele grondstof. Het is sterk, groeit snel en je kunt er van alles van maken. Touwen, kleding, biobrandstof. Ik pleit ervoor om van hennep weer het belangrijke landbouwgewas te maken dat het in de afgelopen 10.000 jaar was, tot het verbod in 1935. “

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Merijn Tinga in Kleine Vermaning

GEVECHT TEGEN ZWERFPLASTIC

Middenin een woonwijk in Heemstede staat de Doopsgezinde kerk Kleine Vermaning. Een heel vrijzinnige geloofsgemeenschap, vertelt de koster ons. De naam verwijst niet naar een vermanend opgeheven vinger, maar is een oude term voor een kerk waarin gepreekt wordt. En dat gebeurt nog steeds twee keer per maand. Vanavond geen predikant aan het woord maar bioloog, kunstenaar en activist Merijn Tinga. Beter bekend als de Plastic Soup Surfer sinds hij kitesurfend de Noordzee overstak op een kiteboard gemaakt van zwervende petflesjes. Zijn eerste grote actie om aandacht te vragen voor de sluimerende gevaren van zwerfplastic.

“ONZICHTBARE STUKJES PLASTIC VERSTOREN HET ECOSYSTEEM”

Jaarlijks komen 50-100 miljoen kleine plastic wegwerpflesjes als zwerfvuil op straat terecht. Zoveel? In Europa of wereldwijd? Nee, alleen al in Nederland! Merijn: “Er worden in ons land zo’n miljard petflesjes water en frisdrank verkocht per jaar. Ik heb niets tegen plastic, het is een mooi materiaal, super duurzaam en licht. Het probleem is de manier waarop wij ermee omgaan. In 2015 is in 192 landen onderzocht hoeveel plastic afval in zee terechtkwam: totaal 9 miljard kilo per jaar. Dat zijn 5 boodschappentassen vol plastic op elke dertig centimeter kustlijn. Bij Plastic Soup denken mensen aan drijvende plastic tasjes en flesjes, maar het echte gevaar zit in de onzichtbaar kleine deeltjes plastic in zee. Plastic is niet biologisch afbreekbaar, het brokkelt af in steeds kleinere stukjes en die komen overal terecht. Ze verstoren de balans van ons ecosysteem. Vissen eten het en veranderen erdoor. Het komt ook in onze voedselketen terecht. Met mijn acties wil ik mensen daarvan bewust maken en geld inzamelen om er iets tegen te doen. Ik begin dicht bij mezelf. Surfen doe ik mijn hele leven al en ik heb een passie voor de natuur.”

“MIJN AANPAK IS: DENK GROOT, MAAR ZET KLEINE STAPJES”

Met zijn kitesurftocht naar Engeland haalde Merijn zestigduizend handtekeningen op. Daarmee kreeg hij een kamermeerderheid zover om zijn ‘motie’ aan te nemen. Merijn: “Ze hebben met hun handtekening beloofd ervoor te zorgen dat binnen drie jaar 90 procent minder plastic zwerfvuil in het milieu terechtkomt. Dat lukt alleen als je statiegeld invoert voor petflesjes. Supermarkten en frisdrankmaatschappijen willen juist van al het statiegeld af. Vandaag zat ik met hen aan tafel. Ik zoek de dialoog met alle betrokkenen om via kleine stappen hopelijk grote impact te genereren. Vissen protesteren niet, dat moeten wij doen met maatschappelijke druk. Uiteindelijk moeten we wereldwijd toe naar hoogwaardige recycling van plastic. Ik focus mij nu eerst op zwervende petflesjes in Nederland met statiegeld als oplossing. Binnenkort overhandigt een gerechtsdeurwaarder een Desbewustheids Exploot aan de eerste CEO’s van frisdrankproducenten. Daarin staan alle gevaren en gevolgen, zodat men niet kan zeggen van niets te weten. Wel of geen statiegeld op kleine flesjes, 13 december is de ontknoping in de Tweede Kamer!”

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

René Pluijm in IJmuiden

GEK OP GOED ETEN

We zien elkaar deze keer tussen de potten en pannen van de BASE Cooking Store in de haven van IJmuiden. Gevestigd in een prachtig industrieel pand, pal naast de visafslag en een bekende kaaswinkel en goede bakker. Voor lekker vers eten van de beste kwaliteit moet je in dit deel van de haven zijn. Logisch dus dat kok René Pluijm hier zijn nieuwste uitdaging realiseert: 400m2 industrieel erfgoed verbouwen tot een ‘multi issue space’ waar alles draait om puur en eerlijk eten zien, ruiken, proeven, leren bereiden of meenemen voor thuis.

“IK VERBAAS MIJ OVER ONS EETGEDRAG”

De verbouwing in de aangrenzende panden is in volle gang, maar in de kookwinkel merken we er niets van. René: ”Ik financier de verbouwing met crowdfunding. Het geld vliegt de deur uit, dus wie mee wil doen, graag! Mijn liefde voor de keuken heb ik van mijn moeder. Ik weet nog dat zij in de jaren 70 meeging met de omwenteling van potjes gekookte sperziebonen naar haute cuisine. Inmiddels is eten een industrie geworden. Veel eten in de supermarkt is ver verwijderd van wat de natuur zelf voortbrengt. Ons eetgedrag maakt ons structureel ongezonder. En de aarde kan niet opleveren wat wij allemaal consumeren en produceren. Daar wil ik op mijn manier iets aan doen. Door anderen te inspireren met mijn passie voor goed eten. Minder produceren maar van betere kwaliteit. Zoals vlees van een dier dat een goed leven heeft gehad en daarvan dan alles gebruiken, van kop tot staart.”

“GEEN FOODEVANGELIST, JUST A COOK”

Hij noemt zichzelf een vakidioot en reist de hele wereld af op zoek naar onbekende, authentieke producten. Dat doet hij onder andere voor zijn tv-programma Pluijm’s eetbare wereld. René: ”En dan bedoel ik écht authentiek he, dus niet wat marketingmensen ‘eerlijk, puur en ambachtelijk’ noemen. Elk land heeft zijn eigen specialiteiten. Ik heb respect voor iedereen die keihard knokt voor kwaliteit op tafel. Ook de mensen die 8 uur lang kokkels rapen, omdat wij die zo lekker vinden. Smaak is zo’n ongelooflijk mooi fenomeen! Ontmoetingen met vakbroeders over de hele wereld maken me gelukkig. 10 jaar geleden droomde ik ervan om tv te maken en lachte mijn omgeving me uit. Mijn lijfspreuk is daarom: eerst geloven, dan zien. Snijd je op tv een komkommer, dan ben je al snel een topkok. Onzin natuurlijk, I am just a cook. Ik word ook nooit een foodevangelist. Als ik zin heb in een zak chips, dan eet ik een zak chips. Je mag van eten genieten. En nu houd ik mijn grote mond en klim achter de pannen. Om waar te maken hoe lekker goed eten smaakt.”

Tekst: Janine Scheper

Fotografie: Abeer Noechi


>


Erik Scherder in Het kweekcafé

Vitale hersenen kweek je zelf!

Het is stralend weer, dus vieren we het jubileumfeest van HOS lekker buiten op het terras van Het kweekcafé in de voormalige stadskweektuin in Haarlem. HOS begon als een kleine besloten mannenclub en groeide in 30 jaar uit tot een groot informeel netwerk van ondernemende mannen en vrouwen die elkaar ontmoeten op bijzondere locaties met inspirerende sprekers. Duurzame verbindingen kweken is de rode draad vandaag. Onze 2 gastvrouwen van Het Kweekcafé doen dat met eerlijk eten en drinken, gerecyclede spullen en inspirerende ontmoetingen in dit nieuwe verduurzaamde stadspark. Spreker Erik Scherder, hoogleraar neuropsychologie, doet dat door het delen van zijn kennis over een vitaal brein vol verbindingen witte stof en hubs. Voor zijn lesje in breinstimulatie gaan de schoenen uit en nemen we plaats in de yogastudio van Innerwork op het terrein.

“Beweeg, elke dag 30 minuten achter elkaar"

Erik Scherder zet een fles op de grond en loopt eromheen zonder naar de fles te kijken. “Weten jullie hoe fantastisch het is dat wij dit kunnen? Hoeveel ruimtelijke informatie je brein hiervoor nodig heeft? Om dit te kunnen moeten onze zintuigen, spieren en hersengebieden razendsnel met elkaar kunnen communiceren. Bij mensen met een hersenbeschadiging zie je hoe complex dat proces is. De verschillende hersengebieden zijn met elkaar verbonden door een netwerk van witte stof met contactpunten, hubs. Hoe meer je daarvan hebt, hoe beter je brein werkt. Je denkt sneller, bent creatiever en kunt je beter concentreren. Op deze scans zie je dat een hardloper meer witte stof en hubs heeft dan iemand met een inactieve leefstijl. Door fysieke inspanning gaat je hart harder werken en pompt het meer bloed door je lijf en hersenen. Een goede doorbloeding is essentieel voor witte stof. Dus ga fietsen in de 5e versnelling of tegen de wind in. Of maak een wandeling en stap flink door. Elke dag een half uur achter elkaar. Je hart is een spier die je moet blijven trainen.”

“Blijf je brein prikkelen met uitdagingen" 

Welk deel van onze hersenen is het belangrijkst? “Als ik echt moet kiezen: het voorste gedeelte, de prefrontale cortex. Daarin zitten belangrijke executieve functies, zoals snel schakelen, problemen oplossen, plannen en emoties in bedwang houden. Dat gebied ontwikkelt zich nog tot je 30ste en moet absoluut in topconditie blijven om als mens goed te blijven functioneren. Als in dat gebied bijvoorbeeld de amygdala beschadigt, dan raak je ontremd en heb je minder controle over je emoties en angsten. Ontremming lijkt een beetje op ons gevoel na 3 bier en 3 wijn. Bij jeugd die zwaar drinkt veroorzaakt alcohol blijvende hersenschade met grote gevolgen voor het concentratie- en leervermogen. Na je 30ste neemt bij iedereen de witte stof langzaam af. Dat proces kun je niet stoppen, wel vertragen. Door fysiek actief te blijven en je brein te blijven prikkelen met nieuwe uitdagingen. Je krijgt daar veel voor terug: meer bloedvaten, synapsen en zenuwcellen. Allemaal essentieel voor een vitaal brein!”

Tekst: Janine Scheper<www.jhsteksten.nl>

Fotografie: Abeer Noechi<www.mooiinbeeld.nl>


>

 

Martijn Aslander in de BakkeRij


Technologie kan alle grote vraagstukken oplossen

Nog tot eind 2015 werkten hier in de BakkeRij op het Figeeterrein gepassioneerde brood- en banketbakkers van Van Vessem. Nu werken er kleine ondernemers in gifgroene zeecontainers die zijn omgebouwd tot comfortabele werkplekken. Elk met een grote glazen wand om elkaar te zien en veel ruimte om elkaar te ontmoeten, waaronder een leuk café. Dit idee hebben we in heel korte tijd bedacht, vertelt eigenaar en voormalig bakker Pieter van der Spek. Snel denken en gewoon beginnen. Dat sluit mooi aan bij de visie van Martijn Aslander. Stand-upfilosoof, verbinder en inspirator met een passie voor technologie.

“Alles wat digitaal kan zal digitaal worden”

Iets ‘omdenken’ deed hij al jong. Als 15-jarige ging zijn schoolcarrière neerwaarts, maar transformeerde hij zijn hobby tot een gewild personeelsuitje waarmee hij goed verdiende: rondje door het bos, vlot bouwen en vuurtje maken. “Technologie maakte mijn werk makkelijker, sneller en beter. Totdat het kopieerapparaat betaalbaar werd, tekende ik honderden routes met de hand. Ik kocht één van de eerste mobiele telefoons, zo’n grote zware kast, om niemand meer kwijt te raken in het bos. Iedereen heeft nu een smartphone en die is een telefoon ook een computer, fototoestel, dictafoon, rekenmachine etc. En alle functies worden steeds beter. Succesvolle toepassingen van nieuwe technieken maken de oude overbodig. Zo betekent digitaliseren het verdwijnen van materialiseren. Kijk door de lens van technologie naar grote vraagstukken en alles oplosbaar. Zoals ons energievraagstuk. Zonnecellen kosten steeds minder, elektriciteit is straks gratis.”

“Bezint eer ge begint is niet meer zo verstandig”

We zien een foto van New York anno 1900: een straat vol koetsen en 1 elektrische auto. Martijn: “En 13 jaar later is het precies andersom. Veranderingen gaan nu nog veel sneller door het netwerkeffect van Metcalfe’s law. Internet verbindt de hele wereld met elkaar. Kennis delen is eenvoudig. Hoe meer apparaten of mensen onderdeel zijn van het netwerk, hoe groter de waarde ervan wordt. Zo kreeg Pokémon Go via een slimme app in 3 maanden tijd wereldwijd heel veel jongeren en ouderen de straat op. Al duurde de hype niet lang, de game zet augmented reality verder in gang. Robotica, nanotechnologie, biotechnologie, big data, virtual reality... combinaties van alle inzichten leiden tot oplossingen en tools die binnen nu en 10 jaar binnen ieders bereik komen. Zoals de bril van Apple die over 2 jaar automonteurs uitlegt wat zij moeten doen. Laboratoria kweken hamburgers en op 1 gram DNA in een petrischaaltje kun je 500.000 dvd’s opslaan. Technologie verandert onze manier van leven en leren. Grote bedrijven die niet innovatief en flexibel genoeg zijn verdwijnen. De werkelijkheid verandert zo snel dat ‘begint eer ge bezint’ vaak beter is. Je moet je senang voelen bij het idee dat je nooit up-to-date bent, het is nooit af en kan altijd beter.”

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Geert Jan Jansen in het Museum Haarlem


De echtheidscontrole van kunst is vaak een farce

In het voormalig St. Elisabeth’s of Groote Gasthuis aan het Groot Heiligland is sinds 15 jaar Museum Haarlem gevestigd. Op die historische plek waar in de 17e eeuw de armen werden verpleegd, bewaart en vertelt het museum nu verhalen over het levendige verleden en heden van de stad. We nemen plaats in het zaaltje met de foto-expositie die Haarlem als sportstad in beeld brengt. In deze museale omgeving blikt Geert Jan Jansen (1944) terug op zijn eigen geschiedenis als kunsthandelaar en kunstvervalser van grote meesters.

“Ik leerde schilderen door heel goed naar anderen te kijken”

Na zijn studie kunstgeschiedenis opende Geert Jan Jansen zijn eigen galerie in Amsterdam. “Ik was meer verzamelaar dan handelaar, de zaken gingen slecht. Bij de galeries om mij heen werd wel veel geld verdiend. Ik zag er etsen van Chagall die door de meester zelf zouden zijn ingekleurd, maar het was overduidelijk prutswerk. Zo begon het. Ik ging etsen inkleuren, nummeren en vals signeren om niet uit mijn winkeltje gezet te worden. Eén ets was een maand huur. Per toeval ontdekte ik een zeefdrukkerijtje in een stoffige bloembollenhal, toen werd het pas serieus. Na wat experimenteren lukte het van lithografieën van Karel Appel goede kwaliteit posters te drukken. Gewild werk, ik verkocht ze als gesigneerde originelen aan galeries. Mijn eerste fake-schilderij was een gouache in de stijl van Appel, geen replica. Ik bood het aan bij een boedelveilinghuis en kreeg de zenuwen toen een vriend van Appel het werk kocht. Maar hij betwijfelde de echtheid niet, want hij had het werk zelf nog bij Karel thuis zien staan vertelde hij aan een andere handelaar. Mijn tweede gouache is door Appel zelf gecertificeerd. Dat werk bracht daarna in Londen een recordbedrag op.”

Simultaan schilderen en hoe het afliep

Al snel breidde hij zijn portfolio uit met werken in de stijl van andere bekende meesters, zoals Picasso, Matisse en Mondriaan. “Ik bestudeerde hun techniek en probeerde het uit. Ik maakte kwaliteit en verdiende er 20 jaar goed mee, maar anderen verdienden er nog veel meer aan dan ik. Niemand is erbij gebaat om te weten dat een goed werk nep is. Onderling ruilen handelaren ook veel, want hoe vaker dat gebeurt hoe ‘echter’ een werk wordt.” Uiteindelijk leidde een spelfout in een echtheidscertificaat tot zijn arrestatie in Frankrijk in 1994. “Ze vonden in mijn huis 1.600 werken van grote meesters, inclusief mijn verzameling echte werken. Ik zat een half jaar vast, maar bekende nooit. Niemand kon bepalen welke werken fake waren en zes jaar later is het onderzoek gestaakt.” Sinds 2004 woont en exposeert hij op uitnodiging van de eigenaar in kasteel Beverweert in Werkhoven. “Ik schilder nog steeds in de stijl van grote meesters, maar nu onder mijn naam. Daarnaast maak ik werk in mijn eigen stijl. Als ze mij gaan vervalsen, zou ik blij zijn want dan ben je bekend.” Met plezier en zonder schaamte kijkt hij terug op zijn verleden. Genoeg gespreksstof. Cateraar TREK liet zich bij de borrelhapjes inspireren door het thema. We dachten vlees en vis te eten, maar het waren plantaardige neppers. Niet van écht te onderscheiden.

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

De Getemde Feeks op de Ruïne van Brederode

Midzomernacht op de Ruïne van Brederode

De midzomeravond op de Ruïne van Brederode was onvergetelijk. Eenmaal de slotgracht over en de poort door, langs poortwachter Niels met de naamstickers, wanen we ons in de tijd van de ridders en jonkvrouwen. Omringd door de resten van dikke kasteelmuren en 14e eeuwse overblijfselen van vertrekken en torens. Beneden ons staat de meters lange gedekte tafel al klaar voor ons openluchtdiner. De cateraars van TREK hebben zich verschanst in een overdekte kasteeltoren om alles voor te bereiden. Maar eerst is er toneel! De Haarlemsche Tooneelclub speelt Shakespeare's ironische komedie De Getemde Feeks. Speciaal voor HOS ingekort en afgestemd op deze unieke locatie.

"Je tong is giftiger dan een lelijke adder"  

Twee breiende vrouwen zitten op een podium. Een vrouw daalt de kasteeltrap af, zichtbaar tevreden met zichzelf. Achter onze ruggen stormt een schreeuwende vrouw naar voren, het wordt een vechtpartij. Dit zijn de zussen Bianca en Katherina, de eerste lieftallig en de tweede is zoals Bianca haar omschrijft: "Jij furie, feeks, serpent. Je hand is te los en je tong giftiger dan een lelijke adder. Wie jou temmen wil moet leeuwentemmer zijn." Kort de kern van het verhaal: Bianca heeft twee aanbidders, maar mag van haar moeder pas trouwen als Katherina getrouwd is. Petruchio uit Verona zoekt een rijke vrouw en Bianca's minnaars attenderen hem op Katherina's grote bruidschat. Petruchio kiest Katherina en weet haar te temmen door zich nog bruter te gedragen dan zij. Hij tergt en vernedert haar totdat zij breekt: "Zoals jij het zegt, zo zal het voortaan voor mij ook zijn. (...) Je echtgenoot is je leven, je koning. Vrouwen moeten hem dienen, liefhebben en gehoorzamen." Maar een smalend lachje volgt.

Ongetrouwde macht was heel gewoon

Als man rijk trouwen om je macht te vergroten was nog heel gewoon in de tijd van Shakespeare. Dat vertelt Marcel Sukel ons tijdens de rondleiding na het diner. Marcel is vrijwilliger bij Stichting Heerlijkheid-Brederode die de Ruïne openbaar toegankelijk houdt voor publiek en regelmatig activiteiten op het terrein organiseert. Ook het rijk van de Brederode's werd door doelbewust ingetrouwde macht steeds groter tot zij 15% van alle gronden in Noord- en Zuid-Holland bezaten. In 1497 vertrok de laatste adellijke dame uit Kasteel Brederode, maar haar geest schijnt nog rond te dwalen in haar voormalige slaapvertrek. Nieuwe bewoners zijn er inmiddels ook. In de zomer verblijven drie verschillende soorten ganzen op en in de Ruïne. 's Winters zijn de kapeltoren en ovens de favoriete slaapplaats van acht vleermuizensoorten.

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl
Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Jelle Brandt Corstius in Haarlemmerhout Theater

"De logica in moeilijke landen is anders, dat fascineert mij" 

De locatie van deze avond is voor iedereen een aangename verrassing. Het gloednieuwe Haarlemmerhout Theater in Haarlem is van buiten nog een monumentale kapel, maar van binnen een sfeervol modern theater met een foyer, kleedruimtes en theaterzaal. Het doos-in-een-doos-ontwerp zorgt voor de goede akoestiek en zichtlijnen, vertelt eigenaar Marcel. Het cultuurgebouw is nog maar net open, maar aan niets is te merken dat wij de eerste 'echte' gasten zijn. Een aanrader voor wie een mooie ruimte zoekt voor een voorstelling, workshop of lezing zoals die van onze spreker van vanavond: journalist, publicist en programmamaker Jelle Brandt Corstius.

Een reis van absurditeit naar absurditeitIn de theaterzaal neemt Jelle ons mee op reis naar 'moeilijke landen' en vooral naar Rusland waar hij 5 jaar woonde en werkte. "Reizen door niet-Westers landen zoals India en Rusland is lastig, omdat de logica er anders is. Maar juist dat maakt het reizen ook zo fascinerend. Zoals mijn eerste ervaring met de Oekraïense logica. Ik was 22 en reisde per trein van Boedapest naar Odessa. De trein stopte bij de grens, omdat de breedte van de spoorrails in Oekraïne anders is. Ik dacht: we stappen uit en rijden met een Oekraïense trein verder, maar nee. De hele trein werd op een ander onderstel getakeld. Dat duurde dan wel 4 uur, maar het was belangrijker dat de passagiers konden blijven zitten. Een voorbeeld van Russische logica is dat je tegen mensen die geen Russisch spreken heel langzaam moet praten, want dan begrijpen ze het wel." In 2012 schreef hij zijn Universele Reisgids voor Moeilijke Landen. "Daarin staat alles wat ik zelf in reisgidsen miste tijdens mijn reizen door niet-Westerse landen. Zoals praktische tips over hoe je succesvol afdingt en hoe je pijnloos vieze hapjes doorslikt. En hoe je omgaat met de politie die in die landen meestal niet je beste vriend is en regelmatig om papieren vraagt waar je nog nooit van gehoord hebt."

Niets is vanzelfsprekend, maar alles is mogelijkZijn eerste jaar als Rusland-correspondent in Moskou was moeilijk. "Niets liep zoals ik dacht. Je kon een plan maken, maar daar kwam altijd iets anders voor in de plaats. Russen zijn geweldige improvisators. Overlevers, altijd op het ergste voorbereid. Mijn werk werd makkelijker en leuker toen ik dat accepteerde." Voor de documentaireseries Van Moskou tot Magadan en Van Moskou tot Moermansk doorkruiste Jelle het land van West naar Oost en van Noord naar Zuid. "Waar ik ook kwam, geen interview zonder alcohol. Pas na het klinken van minstens twee glazen wodka gaan de deuren voor je open. Niets is er vanzelfsprekend, maar alles is mogelijk. Op bezoek bij een nomadisch volk werd ter plekke een rendier voor me geschoten en gevild, omdat ik het zo koud had in mijn Westerse tentje. Helaas hoort bij dit land ook corruptie, onvrijheid en een geraffineerde negatieve berichtgeving over het Westen door de twee staatskanalen. Op het laatst werd het steeds moeilijker om mensen voor de camera te krijgen. Vanwege die onvrijheid woon ik er niet meer, maar ik houd nog steeds van het absurde van Rusland."

Na deze boeiende lezing volgde de wodka, huzarensalade, blini's en een heerlijk diner met een knipoog naar de Russische keuken. Applaus voor Jorine en Liesbeth van TREK catering die dit zonder keuken, met alleen een oven buiten, voor elkaar kregen!

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Sopraan Suzanne Roels en vertelster Pauline Seebregts op Landje van De Boer


“Laat je werk los, wij nemen je op reis”

Uiteindelijk weet iedereen de weg naar het goed verstopte Landje van de Boer te vinden. In deze pluk- en proeftuin vol groeiend erfgoed staat “samen harken en vorken” centraal. Iedereen kan hier het hele traject van grond tot mond beleven, van zaadje tot soep. We maken kennis met vergeten groenten en fruit en voelen, ruiken en proeven van wat de tuin dit seizoen biedt. Chef-kok Herbert Hoftijzer bereidt ter plekke met kruiden, groenten en fruit van dit landje een exclusief en overheerlijk driegangendiner. Maar eerst nemen we plaats in de aangenaam warme kas voor onze reis met vertelster Pauline, sopraan Suzanne en pianist Gilbert.

Verhaal en zang inspireren elkaar

Speciaal voor HOS treden Pauline, Suzanne en Gilbert deze keer als trio op. Magische verhalen en lyrische aria’s wisselen elkaar af. Waar de woorden stoppen, gaan zang en pianospel verder en andersom. Een bundeling van drie uitzonderlijke krachten en dat werkt heel meeslepend! De telefoons gaan uit en al snel is onze volle aandacht bij wat we horen en zien.

De magische kracht van het hart

We laten ons meevoeren in de levens van de hoofdrolspelers en hun herkenbare gevoelens. Zoals Willems grote verlangen naar Marie en hoe een houten been abrupt een einde maakt aan zijn liefde. Zoals Esperanza die met twee magische woorden de hardvochtige kolonel, waar iedereen bang voor is, verandert in een zachtaardige president. Zoals het meisje met het mooie hart en de oude vrouw met het lelijke hart die elkaar een stukje van hun hart te geven. Verrassende verhalen met diepgang en humor over verlangen, gemis en hoe alles toch nog goed komt dankzij de kracht van het hart. Mooi verteld, indrukwekkend gezongen en prachtig begeleid op de piano.

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>

Rik Konijnenbelt

"Televisienieuws is akelig oppervlakkig"

Voor de mensen die Meneer Frans in Haarlem nog niet kenden was de ingang even zoeken. Eenmaal binnen is iedereen blij verrast: wat een leuke plek! De lunchroom en borrellocatie wordt omringd door de designmeubelen en woonaccessoires van Van Duivenboden en Pand 10. En wat heerlijk is die binnentuin op deze zonnige voorjaarsbijeenkomst van HOS. Na de borrel nemen we plaats in designstoelen, benieuwd naar het vak van RTL Nieuws verslaggever Rik Konijnenbelt.

Welk nieuws breng je en hoe?

Rik werkt nu bijna 20 jaar bij RTL Nieuws. Hij reist de hele wereld over om - daar waar nieuws is - voor even onze ogen en oren te zijn. Hoe gaat hij te werk, hoe objectief is het nieuws dat hij brengt? Rik is daar heel open over. Doorlopend maakt hij keuzes: welk nieuws breng ik wel en niet, in welke volgorde breng ik het en hoe? Tijdsdruk en nieuwshonger gaan wel eens ten koste van zorgvuldig checken van informatie. Dat begrijpen we beter na Riks toelichting bij beelden van de aanslag in Noorwegen in 2011. Rik: "De nieuwshonger was enorm, maar lange tijd wisten we niets. Alle media speculeerden toen dat het om moslims zou gaan, jihadisten. Kijken met een gekleurde blik is kwalijk. Je mag wel een scenario schetsen als je maar transparant bent over wat je wel en niet weet."

Menselijk verhaal

Rik komt op heel veel leuke, gekke en vooral gevaarlijke plekken. Hoe moeilijker de omstandigheden, hoe meer voldoening zijn werk hem geeft. "Stuur mij maar naar Afghanistan of een rampgebied zoals Haïti na de zware aardbeving in 2010. Ik wil een goed en menselijk verhaal maken dat de kijkers raakt. Ter plekke kan ik het sentiment op straat in beeld brengen en mijn voelsprieten gebruiken om lokaal meer informatie te vergaren. Ik streef betrouwbaarheid na, check bronnen, maar maak altijd keuzes. Media hebben een grote verantwoordelijkheid, soms gaat dat goed en vaak ook niet. Televisienieuws is akelig oppervlakkig. Denk daarom als kijker vooral na over wat je niet ziet of hoort."

Tekst: Janine Scheper www.jhsteksten.nl

Fotografie: Abeer Noechi www.mooiinbeeld.nl

>